Inleiding
Nu je bekend bent met de wereld van de weblogs en het actief bezig zijn met je eigen blog, ga je kennis maken met twee andere manieren waarop je anderen op de hoogte kunt houden van je doen en laten: micro-blogging en SMS. Beide tools worden vooral gebruikt om, terwijl je onderweg bent, anderen door middel van korte berichtjes (in principe niet meer dan 140 karakters) te vertellen wat je aan het doen bent of hebt gedaan. Bij SMS gaat het vooral om één op één contacten; bij microbloggen gaat het er juist om dat je berichtjes door zoveel mogelijk mensen gelezen worden. Bij SMS bepaal je per bericht wie dat ontvangt, bij microbloggen bepaal je, net als bij weblogs, wie toegang krijgt tot al je micropostings. Je kunt je account helemaal vrij geven zodat iedereen je kan volgen, maar je kunt ook ervoor kiezen dat anderen aan jou toestemming moeten vragen om je te mogen volgen. Uiteraard kan je ook mensen blokkeren als je niet langer wilt dat ze je volgen. Voor het ontvangen van SMS-berichtjes kun je elke mobiele telefoon gebruiken; voor het ontvangen van microblogs maak je gebruik van internet, meestal op je mobieltje. SMS is onder jongeren erg populair, microbloggen is meer bekend bij een wat oudere leeftijdsgroep.

Het meest bekende microblogplatform is Twitter. Twitter werd gelanceerd in 2008 en werd in korte tijd een hype. Eerst onder bloggers, maar naarmate de populariteit groeide gingen ook ‘gewone’ mensen en politici Twitteren (to twitter=kwetteren, tjirpen als een vogel). Het verzenden en ontvangen van berichten kan vanaf de Twitter website, sommige Instant Messenger-programma’s en je mobiele telefoon. De inhoud van Twitter-berichtjes varieert van ‘mijn trein heeft vertraging’ tot ‘ben bij presentatie over web 2.0-tools; zijn hier nog bekenden’ en ‘vond op deze site informatie over …’. Twitter zou je kunnen vergelijken met een café waar je met je vrienden praat over van alles en nog wat. Soms ga je na een avondje stappen naar huis met het gevoel dat het gezellig was maar dat er verder weinig is gebeurd maar soms neem je uit de kroeg ook verrassende tips of informatie mee! Via Twitter kun je zowel op de hoogte zijn van de laatste roddels als van de laatste nieuwtjes op allerlei gebieden. Je kunt twitterberichtjes (tweets) beantwoorden op twee manieren: privé naar de verzender van het berichtje of voor iedereen zichtbaar. Als je een berichtje belangrijk of interessant vindt, kan je het ‘retweeten’, d.w.z. dat je het berichtje letterlijk herhaalt en verstuurt, zodat iedereen die jou volgt het berichtje te zien krijgt.

Microbloggen en SMS in het onderwijs
Zowel Twitter als SMS kunnen op verschillende manieren worden ingezet in het onderwijs. Je kunt bijvoorbeeld leerlingen SMS-gedichten laten maken: gedichtjes van precies 140 karakters. SMS en Twitter kunnen ook gebruikt worden als je leerlingen snel onderzoek wilt laten doen, bijv. hoeveel mensen in hun omgeving gebruik maken van het openbaar vervoer of hoe mensen denken over een bepaald (actueel) onderwerp.
Twitter kan ook gebruikt worden als je informatie wilt hebben over een actueel onderwerp. Daarvoor kan je gebruik maken van de zoekmachine van Twitter.

SMS kan je ook gebruiken om de stemming te peilen onder je leerlingen of om na te gaan of ze iets hebben begrepen. Je kunt dat natuurlijk ook doen door leerlingen de hand op te laten steken maar bij sommige onderwerpen zullen leerlingen dan hun antwoord afstemmen op wat zij denken dat hun vrienden van hen verwachten. Stemmen via SMS is anoniem, en veel leerlingen vinden het leuk om op die manier bij een les betrokken te worden. Je kunt leerlingen vragen om hun antwoord naar jouw telefoon te sms’en, maar er zijn ook speciale sms-diensten zoals SMS2vote. Dit soort diensten, die vaak ingezet worden tijdens een PowerPoint presentatie, zijn niet kosteloos, alhoewel er soms wel gratis een proefsessie gehouden kan worden. Een soortgelijke dienst voor Twitter is TWTpoll. Met deze dienst kunnen verschillende soorten vragen gesteld worden, o.a. multiple choice, open vragen en ranking vragen. Deze dienst is wel gratis, maar als leerlingen antwoorden versturen via hun mobiele telefoon dan moeten ze daarvoor natuurlijk wel betalen. Ook bij Poll Everywhere kan je gratis een stemming uitvoeren (met een maximum van 32 respondenten). Bij deze dienst kan gereageerd worden via een webpagina, Twitter en SMS.

Tips voor gebruik in de les
Voordat je besluit om Twitter of SMS in te zetten in de les moet je nadenken over de kosten die dit met zich meebrengt. Als je alleen twittert via internet, dan zullen de meeste leerlingen geen kosten hoeven te maken: als ze thuis geen toegang hebben tot internet kunnen ze als regel daarvoor op school terecht. Maar een sms’je versturen kost wel geld, en – ook al is dat aantal dalend – er zijn ook leerlingen die geen mobiele telefoon hebben. Daarnaast zijn er kosten voor de school als je gebruik maakt van een SMS-dienst. De resultaten van deze stemming kunnen direct (live) in een Powerpoint getoond worden.

Tip:
sinds januari 2010 is er een nieuwe – gratis -tool van Microsoft: Microsoft Mouse Mischief. Dit programmaatje werkt in PowerPoint en zorgt ervoor dat je in een presentatie een poll en multiplechoicevragen kunt inbouwen. Door aan je presentatie-p.c. een aantal gewone (goedkope) computermuizen te hangen (draadloos, of – met een usb-hub – aan een draadje) kan je je presentatie interactief maken door tijdens de presentatie je leerlingen de vragen te laten beantwoorden. Het pakket Microsoft Mouse Mischief is alleen nog verkrijgbaar in een betaversie, en kan gedownload worden via een Microsoft Connect. Voordat je het pakket kunt downloaden moet je een account aanvragen. Klik hier om een filmpje te bekijken hoe het pakket werkt.

N.B. Bekijk ook de algemene tips voor het maken van lessen met web 2.0 tools.

Beoordelingscriteria
Klik hier voor een overzicht van mogelijke beoordelingscriteria voor opdrachten waarin leerlingen werken met microblogs en SMS.

Handleiding voor leerlingen

Opdrachten

• Om Twitter te ervaren, maak je een account. Vervolgens ga je op zoek naar andere Twitteraars.
  Schrijf op je weblog een stukje over je ervaringen met Twitter. Hoe vind jij voor jou interessante tweets? Vind je het belangrijk te weten wie wie is bij Twitter? Welke verschillen ervaar je tussen bloggen en microbloggen/twitteren?
• Schrijf een post over hoe jij microblogs in kunt zetten in jouw lessen.

Verdiepingsoefeningen

• Doe een onderzoek bij je leerlingen: hoe bekend/onbekend zijn zij met Twitter? Is het iets waar ze graag gebruik van (zouden) willen maken, privé of voor school?
• Je kunt je weblog koppelen aan je Twitterfeed : zo krijgen je ‘Followers’ automatisch een link naar je blogpost. Schrijf in je blog waarom je dit wel of niet wilt doen. Lees hierover ook de blogpost van Pierre Gorissen.

Achtergrondinformatie/links

• Edmodo is een variant op Twitter. Deze toepassing is gericht op het onderwijs en biedt een docent de mogelijkheid om in een besloten omgeving onderwerpen en groepen aan te maken en leerlingen uit te nodigen om mee te praten. Klik er eens op de ‘Public Timeline‘ om te zien waarover docenten met hun studenten twitteren.
• Twiducate. Net als Edmodo een twitter-omgeving voor het onderwijs;
• Ik twitter, jij twittert, wij twitteren / bericht bij ComputerIdee
• Twaalf Twitter Tweet Tips / Pierre Gorisssen
• Voorbeelden van conferentie Tweets: NOT 2009, OWD2008
• Alweer 2 jaar twitteren / Willem Karssenberg
• De ondraaglijke lichtheid van Twitter / Edwin Mijnsbergen op ZB Digitaal
• Microbloggen voor het onderwijs / Wilfried Rubens
• Twitter nieuwsitem bij Een Vandaag, 14 januari 2009
• Site met Engelstalige sms-gedichten
• Nederlandstalige SMS-gedichten;
• Twubs: een website waar je met behulp van een ‘hashtag’ (een trefwoord voorafgegaan door een #) niet alleen Twitterberichten bij elkaar kunt brengen, maar ook foto’s, filmpjes, weblogposts, favoriete websites en nog veel meer.
• Uitgebreid document over stemmen in de klas, o.a. met behulp van SMS.