Ding 18: Gesproken berichten

Afbeelding van varunkrish, gepubliceerd onder CCInleiding
Naast geschreven teksten, foto- en videomateriaal vind je op het web ook gesproken berichten. Dat lijkt achterhaald omdat beeld het medium van deze tijd is, maar het voordeel van gesproken berichten is dat het maken daarvan over het algemeen makkelijker is. Daarnaast vindt niet iedereen het prettig om in beeld te zijn: de drempel voor het op het web plaatsen van een gesproken bericht is dan ook veel lager dan voor een videobericht.
Gesproken berichten kennen we natuurlijk al van Ding 7: de podcast. Maar er zijn ook weblogs waar je, als reactie op geschreven berichten, niet alleen een geschreven tekst maar (ook, via een andere website zoals Voki) een gesproken commentaar kunt achterlaten. Ook op fora kun je soms gesproken berichten achterlaten, en er zijn websites waar je gesproken mails kunt versturen of met anderen kunt communiceren door gesproken berichten achter te laten (bijv. Snapvine).

Gesproken berichten in het onderwijs

Voor het onderwijs is het maken van gesproken berichten natuurlijk in de eerste plaats interessant voor het moderne vreemde talenonderwijs waar het spreken van de taal natuurlijk één van de leerdoelen is. Daarnaast is het gebruik van gesproken berichten handig voor leerlingen die moeite hebben met het lezen of schrijven van tekst, zoals dyslectische leerlingen en leerlingen met een visuele beperking.

Tools om met gesproken berichten te werken zijn o.a. Vocaroo, Voxopop, Utterli, Voki en Snapvine. Een Voki is een fantasiefiguurtje dat je zelf vorm kunt geven en dat je je eigen stem mee kunt geven. Je kunt je Voki versturen via de mail, maar je kunt het sprekende figuurtje ook embedden in een blogpost waar iedereen kan beluisteren wat je Voki te vertellen heeft.


Klik op het witte driehoekje om te horen wat deze Voki te vertellen heeft.

Snapvine is, net als Utterli, opgezet als tool om podcasts mee te maken maar biedt de mogelijkheid om elke post (ook) op te nemen in een blog van bijv. Blogger. Bij Snapvine en Utterli zie je geen sprekend figuurtje: je krijgt alleen een pijltje waar je op moet klikken om het geluidsbestand af te luisteren. Jammer van deze tools is dat je ze wel kunt embedden in een post op je eigen weblog maar dat je alleen hierop kunt reageren via de sites zelf, dus via de sites van Snapvine en Utterli zelf. Omdat de meeste weblogs niet toestaan dat in reacties gebruik gemaakt wordt van embedcodes kunnen alleen linkjes naar de reacties opgenomen worden waardoor je steeds van je eigen blog naar de sites van Snapvine en Utterli moet switchen om een hele discussie te kunnen volgen. Je kunt wel meer auteurs benoemen op één weblog en zo via een van de genoemde tools een conversatie vast laten leggen.

Een heel uitgebreide tool voor gesproken berichten is Voicethread. Met Voicethread kun je bestanden online zetten waarop gereageerd kan worden met geschreven of gesproken teksten of met een videobericht, opgenomen met een webcam. Dit bestand, een tekst, afbeelding of video komt midden op een pagina te staan en bezoekers van de site kunnen daarop reflecteren. Zo kunnen complete discussies over het ge-uploade bestand online gevoerd worden door de deelnemers (op een moment dat hen uitkomt) op elkaars bericht te laten reageren: over het oplossen van een wiskundig probleem, om een maatschappelijk vraagstuk te bespreken, om (in een vreemde taal) te praten over verschillende culturen enz.

Handleiding voor leerlingen
Klik hier voor een handleiding over het gebruik van Voki, of bekijk onderstaand filmpje.

Tips voor gebruik in de les
Om met gesproken berichten aan de gang te kunnen gaan moeten leerlingen de beschikking hebben over computers met (ingebouwde of apart aangesloten) microfoons. In klasseverband leidt dit vaak tot rumoerigheid en ook niet iedere schoolbibliotheek heeft hiervoor een geschikte ruimte. Een mogelijke oplossing hiervoor kan zijn om de leerlingen verplicht een eigen koptelefoon te laten aanschaffen die ze op elke computer kunnen inpluggen. De kosten voor zo’n koptelefoontje hoeven niet hoog te zijn (de koptelefoontjes die in ziekenhuizen en vliegtuigen aangeboden worden zijn verkrijgbaar vanaf ca. 1.50 euro) en het komt de hygiëne ten goede.

N.B. Bekijk ook de algemene tips voor het maken van lessen met web 2.0 tools.

Beoordelingscriteria
Klik hier voor een overzicht van mogelijke beoordelingscriteria voor opdrachten waarin leerlingen werken met gesproken berichten.

Opdrachten

  • Maak met behulp van een van onderstaande tools een gesproken bericht en embed dit in je weblog;
  • Schrijf een post in je weblog over een les waarin je zelf een gesproken bericht aanbiedt en/of de leerlingen zelf gesproken berichten of reacties laat maken. Vertel hoe je het werk van de leerlingen beoordeelt.

Verdiepingsoefeningen

  • Bekijk een aantal van onderstaande tools om gesproken berichten te maken. Welke voor- en nadelen zie je aan deze tools?
  • Zet een Voki in je weblog en schrijf een post waarin je anderen uitnodigt om hierop te reageren met een gesproken commentaar via de Voki;
  • Beschrijf in je weblog welke afspraken je maakt met de leerlingen voordat ze aan de slag mogen gaan met gesproken berichten;
  • Ga na of de elektronische leeromgeving die op jouw school gebruikt wordt de mogelijkheid biedt om te werken met gesproken berichten. Hoe werkt dat? Schrijf hierover een post in je weblog.
  • Zie je mogelijkheden om gesproken berichten structureel in je lessen te gebruiken? Beschrijf in een weblog hoe je dat kunt doen en welke leerwinst dit oplevert.

Achtergrondinformatie/links

  • Voicethread, een tool om een discussie op te zetten over een tekst, afbeelding of video;
  • Een voicethread over mediawijsheid van Elke Das, leerkracht op een basisschool, en haar leerlingen;
  • Docenten vertellen over hoe zij Voicethread willen inzetten voor het onderwijs;
  • Bibliotheek van succesvolle Voicethreadprojecten;
  • The Gong Project: gratis software om in een Moodle-forum de mogelijkheid te bieden om gesproken berichten achter te laten;
  • Screencast Nanogong in Moodle / Hans Hak;
  • Voicemailboard van Web in de klas is een (betaalde) tool waarmee leerlingen gesprekken (of de uitspraak van woordjes enz.) kunnen opnemen en bewaren. Voicemailboard ziet eruit als een forum: leerlingen kunnen reageren op een discussie (of een vraag van de docent) of een eigen discussie starten;
  • Utterli;
  • Voki: een tool om je eigen sprekende character te maken voor op je weblog. Bezoekers van je weblog kunnen door op jouw Voki te klikken een gesproken reactie geven;
  • Een opdracht van een docente van het Oranje Nassau College in Zoetermeer waarin leerlingen werken met een Voki. Kijk hier voor de Voki’s die gemaakt zijn door de leerlingen van 4 VWO en hier voor de Voko’s van de leerlingen van 5 VWO.
    N.B. Deze pagina’s worden aan het einde van het schooljaar leeggemaakt en pas weer gevuld als de leerlingen de opdracht gemaakt hebben;
  • Voxopop. Lees hier meer informatie over deze tool.
  • Vocaroo;
  • bij Snapvine kun je een voiceblog maken waarmee je gesproken berichten kunt posten. Bezoekers kunnen een gesproken reactie achterlaten, mits ze een (gratis) account aanmaken.

Leereenheden, gemaakt door leermateriaalarrangeurs van De OVC, waarin leerlingen een gesproken bericht online zetten

Leave a Reply