Inleiding

Een tijdlijn of tijdbalk is volgens Wikipedia: een grafische weergave van een chronologische opvolging van gebeurtenissen of periodes. Van tijdlijnen wordt, met name in historische overzichten, al jarenlang gebruik gemaakt. Zo heeft het Nationaal Archief een tijdlijn van de Nederlandse geschiedenis. Tot voor kort bleef het maken van dit soort tijdlijnen met teksten, plaatjes en soms ook filmpjes en geluidsbestanden voorbehouden aan professionale makers, maar met de komst van web 2.0 is er online software gekomen waarmee iedereen dit soort tijdlijnen kan maken èn online kan delen. De gemaakte tijdlijnen kunnen ge-embed worden in een weblog of website, in profielpagina’s enz. Vaak wordt deze software gebruikt om de eigen familiegeschiedenis in kaart te brengen of de biografie van een jubilaris, maar online tijdlijnen zijn ook erg handig om in te zetten in het onderwijs omdat ze leerlingen helpen een (chronologische) volgorde aan te brengen in een onderwerp, beeld, tekst en geluid combineren en omdat leerlingen daarmee samen kunnen werken aan of reflecteren op elkaars werk.

Tijdlijnen in het onderwijs
Dat tijdlijnen gebruikt worden voor geschiedenislessen, ligt voor de hand. Als een tijdsperiode behandeld wordt, kunnen leerlingen beeldmateriaal daarbij verzamelen en dat in een tijdlijn plaatsen. De zo ontstane tijdlijn kan vervolgens gebruikt worden als studiemateriaal. Maar tijdlijnen kunnen voor veel meer vakken gebruikt worden. Wie zijn leerlingen vraagt om een verhaal te schrijven of te analyseren kan ze daarbij gebruik laten maken van een tijdlijn. Om een verhaal te schrijven kunnen je leerlingen vragen de gebeurtenissen op een tijdlijn uit te zetten, en – andersom – als ze een verhaal hebben gelezen, kunnen ze wat daar gebeurt op een tijdlijn plaatsen.
Voor aardrijkskunde kunnen leerlingen de waterkringloop op een tijdlijn plaatsen en voor biologie de spijsvertering of het fotosynthese-proces, voor de klassieke talen en beeldende vakken kunsthistorische ontwikkelingen, voor scheikunde het verbrandingsproces, voor economie de loon-prijsspiraal enz. Een tijdlijn kan ook gebruikt worden om leerlingen over zichzelf te laten vertellen, bijv. als portfolio, of om leerlingen een planning te laten maken van een project. In dat geval zetten ze op de tijdlijn wat ze wanneer gaan doen en wanneer ze wat gaan bespreken en/of inleveren.

Handleiding voor leerlingen
Een handleiding voor leerlingen voor het werken met Time Rime als PDF-bestand en als als Word-bestand. Deze laatste versie kan naar wens gewijzigd of aangevuld worden.
Hieronder een gefilmde handleiding voor het werken met Dipity. Deze handleiding kan ook bekeken worden op de video-verzamelsite Vimeo.

Dipity Tutorial #1 (A Basic Overview) from Derek Dukes on Vimeo.

Tips voor gebruik in de les
Je kunt tijdlijnen online maken, maar je kunt hiervoor ook gebruik maken van programma’s als Excel en Powerpoint. Deze kunnen met andere tools online gezet worden: een powerpointpresentatie kan bijvoorbeeld gedeeld worden met Slideshare en Excelbestanden met Scribd. Leerlingen kunnen ook tijdlijnen maken in de vorm van filmpjes die vervolgens op YouTube (of andere videosharingsites) gezet kunnen worden.

N.B. Bekijk ook de algemene tips voor het maken van lessen met web 2.0 tools.

Beoordelingscriteria
Klik hier voor een overzicht van mogelijke beoordelingscriteria voor opdrachten waarin leerlingen werken met tijdlijnen.

Opdrachten

• Zoek op één van onderstaande tijdlijn-sites een tijdlijn die bruikbaar is voor jouw vakgebied en vertel wat je daarvan handig vindt en wat niet, en hoe je die zou kunnen gebruiken voor je lessen.
• Schrijf een blogpost over een les waarbij leerlingen een tijdlijn gebruiken of maken.

Verdiepingsoefeningen

• Vergelijk een paar van de onderstaande tools en schrijf erover in een blogpost. Welke tool vind jij handig en waarom?
• Maak een tijdlijn voor je eigen vakgebied met één van onderstaande tools. Embed deze – indien mogelijk – in je blogpost.

Achtergrondinformatie/links

• Dipity: een tool die de mogelijkheid biedt om gemaakte tijdlijnen op verschillende niveaus vrij te geven. De maker van een tijdlijn kan per tijdlijn bepalen wie die mag zien (voor iedereen zichtbaar, alleen voor jezelf of voor al je Dipity-vrienden) en wie de tijdlijn mag bewerken (alleen jijzelf of een (deel van je) Dipity-vrienden).
• TimeTube van Dipity: een tijdlijn van filmpjes op basis van een search in YouTube. Let op: het samenstellen van zo’n tijdlijn kost soms een paar minuten;
• TimeRime: een Nederlandstalig product dat zowel een gratis versie kent (met reclamebanners) als een betaalde versie (speciaal voor het onderwijs: zonder banners, eigen subdomein, mogelijkheid om pdf’s te maken en te printen);
• Handleiding voor het maken van een tijdlijn met TimeRime;
• Googlenews Timeline: een tool om een tijdlijn te maken met de resultaten van een search o.a. in Google News en weblogs;
• Our Story: een tijdlijn die extra mogelijkheden biedt om verhalen te vertellen bij de gebeurtenissen op een tijdlijn;
• Interactive Timeline, van Classtools. Deze (eenvoudige) tijdlijn wordt lokaal opgeslagen en kan dus niet gedeeld worden met anderen;
• Wiseline is een tool om persoonlijke tijdlijnen te maken en daarom vooral geschikt voor het maken van een portfolio;
• Uitleg hoe je met Microsoft Excel een tijdlijn kunt maken met daarin tekst en plaatjes.