Inleiding

Een podcast is een soort radio-uitzending via internet die via RSS aan geïnteresseerden wordt aangeboden. Podcasts zou je kunnen zien als een weblog waarbij er in plaats van geschreven tekst, audiobestanden worden aangeboden. Podcasts zijn er in vele soorten en maten, variërend van korte commentaren van 1 tot 10 minuten tot complete radio-uitzendingen van 2 uur. Over elk onderwerp bestaat er wel een podcast en het mooie is dat je ze kunt beluisteren op verschillende platforms, bijv. op je p.c. in je RSS-programma, een iPod of een smartphone met RSS-reader. Om podcasts te maken maken van het MP3 formaat (een populair bestandstype voor audio) heb je voldoende aan een computer en een hoofdtelefoon of speakers. Net als bij weblogs kan je je abonneren op podcasts door middel van een RSS feed. Wanneer er een nieuwe aflevering verschijnt van een podcast waarop je hebt ingetekend, ontvang je die in je feedreader. In de meeste RSS-readers kan je de podcast direct in je reader beluisteren. Je kunt de podcast (ook) kopiëren naar je mp3-speler om hem daarmee te beluisteren.

Podcasten in het onderwijs
Podcasts kun je op 2 manieren gebruiken in het onderwijs: je kunt ze (laten) beluisteren en je kunt ze (laten) maken. Als je op zoek bent naar bruikbare podcasts voor je lessen kun je zoeken in podcast-overzichten zoals hieronder genoemd bij de ‘Achtergrondinformatie / Links’, maar je kunt ze ook zoeken in een gewone zoekmachine door aan je zoektermen de term ‘podcast’ toe te voegen. Je zoekt dan dus bijvoorbeeld op podcast biologie. Je kunt ook leerlingen luistervaardigheid laten oefenen door ze vragen te stellen naar aanleiding van een podcast.

Een podcast maken kun je zelf of je kunt die opdracht neerleggen bij je leerlingen. Ze kunnen bijvoorbeeld de opdracht krijgen iemand te interviewen, ze kunnen een eigen radiozender maken waarin ze wekelijks een uitzending verzorgen in een vreemde taal. Een bijzondere versie van een podcast is een ‘soundwalk‘: een soort speurtocht waarbij de aanwijzingen voorgelezen worden. Zo kunnen leerlingen de omgeving verkennen door al wandelend verhalen uit de wijk te beluisteren of een les biologie volgen in de buitenlucht aan de hand van een soundwalk die gemaakt is door hun docent of door medeleerlingen!
Een school kan podcasts ook inzetten om leerlingen te ondersteunen die moeite hebben met lezen, en om lessen vast te leggen die gevolgd kunnen worden door leerlingen die niet in staat zijn de lessen bij te wonen, bijv. langdurig zieke leerlingen. En zou het voor leerlingen niet makkelijk zijn als ze verplichte literatuur niet alleen kunnen lezen, maar ook kunnen beluisteren op hun mp3-speler?

Handleiding voor leerlingen
Klik hier voor een les voor docenten en leermateriaalarrangeurs over het maken van een podcast door leerlingen.

Tips voor gebruik in de les
Wie wil werken met podcasts doet er goed aan te investeren in de aanschaf van goede microfoons: de kwaliteit daarvan wil nog wel eens verschillend zijn en het is heel vervelend om te luisteren naar een geluidsopname van een slechte kwaliteit. Over het algemeen verdient het aanbeveling om geen gebruik te maken van de in de computer ingebouwde microfoon maar te werken met een externe (richt-)microfoon: dat komt de kwaliteit sterk ten goede.

N.B. Bekijk ook de algemene tips voor het maken van lessen met web 2.0 tools.

Beoordelingscriteria
Klik hier voor een overzicht van mogelijke beoordelingscriteria voor opdrachten waarin leerlingen werken met Google Spreadsheets en Google Forms.

Opdrachten

• Gebruik een van de genoemde podcastoverzichten of gebruik een zoekmachine om een podcast te vinden die voor jouw vak bruikbaar is. Beschrijf de podcast in je weblog en vertel wat je ermee wilt doen;
• Schrijf een weblogpost over een les die je zou kunnen geven waarbij leerlingen een podcast maken. Geef hierbij aan op basis van welke criteria je die podcast gaat beoordelen.

Verdiepingsoefeningen

• Maak zelf een podcast voor één van je eigen lessen. Beschrijf in je weblog wat er gebeurt in je podcast en hoe je die in de les gaat inzetten.
• Embed de podcast in je weblog. Je moet daarvoor eerst het geluidsbestand uploaden naar een (gratis) hostingservice, zoals Mediafire of een Google-Group. Klik hier voor meer uitleg over het maken van een podcast met Blogger.
• Bekijk een podcastoverzicht. Surf er wat rond en zoek er een of enkele die je interessant vindt. Plaats deze in je Netvibes-account of in een andere RSS-reader.

Achtergrondinformatie/links

• Filmpje: podcasting in plain English (vertaald in het Nederlands);
• Radiocast (podcasts van de Nederlandse publieke omroepen);
• The Education Podcast Network : een verzameling podcasts gemaakt door onderwijsinstellingen (van primair tot en met voortgezet onderwijs);
• Podcast directory: een overzicht van podcasts uit de hele wereld, met een aparte categorie van onderwijs-podcasts;
• Sterke geschiedenis en Veertien Achttien: twee (helaas afgesloten) series podcasts over de geschiedenis;
• Podcasting in het onderwijs (Informatiewijzer Kennisnet) met praktische tips en lessuggesties;
• Zelf een podcast maken is niet moeilijk. Het enige dat je nodig hebt: software, een microfoon en een plek om je opnamen beschikbaar te stellen;
• Laat je horen met een podcast: een tegengeluid van André Manssen;
• Podcastproject basisschool De Hooiberg met handleidingen voor het houden van interviews en het werken met Audacity en met lesmateriaal en instructiekaarten voor leerlingen;
• Edukast. Tot en met 2007 nam Pierre Gorissen bijna wekelijks een podcast op. Alle uitzendingen zijn nog wel na te luisteren;
• De meeste podcasts wereldwijd zijn verzameld in de iTunes Store van Apple (let op: link opent in iTunes). Deze podcasts zijn te beluisteren met een speler van Apple (iPod). Om ze te beluisteren met een ander merk mp3-speler moeten ze eerst geconverteerd worden, bijv. met dit (gratis) programma;
• In de wiki Copyrightfriendly staan tal van rechtenvrije audiobestanden die gebruikt kunnen worden voor het maken van een podcast.

Leereenheden, gemaakt door leermateriaalarrangeurs van De OVC, waarin leerlingen een podcast maken

• Voor het vak Nederlands
• Leereenheid over zakelijke teksten waarin leerlingen een podcast maken waarin ze voorbeelden geven van de verschillende tekstdoelen (informeren, overtuigen, activeren, handelen en amuseren) en deze toelichten.
• Voor de Moderne Vreemde Talen
• Leereenheid voor het vak Engels, met het thema ‘Teen Magazine’ waarbij leerlingen podcasts of vodcasts maken waarin ze hun mening geven over een aantal in de leereenheid besproken onderwerpen;
• Leereenheid voor het vak Engels, met het thema ‘Teen Magazine’ waarbij leerlingen podcasts beluisteren en er vragen over beantwoorden.