Inleiding
Je hebt het vast wel eens meegemaakt. Het document waar je zo lang aan hebt gewerkt, blijkt tijdens een computercrash verloren te zijn gegaan. De Powerpoint presentatie die je thuis hebt gemaakt, blijkt het niet te doen op de PC waar je je praatje gaat houden. En de conceptnotitie die je ter commentaar aan je vijf collega’s hebt gestuurd komt in vijfvoud terug, vol met opmerkingen en aanvullingen en jij kunt ze weer tot één leesbare tekst samenvoegen.

Dankzij online programma’s waarmee je documenten kunt maken op vrijwel dezelfde manier als Word, Excel en Powerpoint, kunnen die situaties voorkomen worden.

Een groot voordeel van online kantoortoepassingen is dat de documenten op elke computer geopend en bewerkt kunnen worden en dat er geen problemen zijn met de uitwisseling van bestanden omdat ze op een centrale plek staan.  Een ander pluspunt is de mogelijkheid om documenten te delen met anderen om er samen aan te werken. Iedereen kan tegelijkertijd aan hetzelfde document werken. Daarbij worden oudere versies automatisch bewaard. Je kunt jezelf op de hoogte laten houden van wijzigingen in het document via RSS of e-mail. Tenslotte is het eenvoudig om bestaande documenten te importeren naar het web en te exporteren naar je eigen computer als doc- (Word), xls- (Excel), pdf- (Acrobat) en ppt-bestand (Powerpoint).

Een veel gebruikte tool om samen aan een document te werken, is Google Docs. Maar dit is zeker niet de enig online kantoortoepassing. Hieronder een aantal voorbeelden van andere veelgebruikte tools.

• Zoho is uitgebreider dan Google Documenten en daarvoor kun je – om te ontdekken – het cursusaccount gebruiken. Gebruikersnaam: 23ovcdingen en het wachtwoord: cursus-ovc
• Een ander alternatief is Microsoft Office Live Workspace. Om dit te kunnen gebruiken is Microsoft Office op je computer een vereiste, omdat je je documenten synchroniseert met Workspace. Ook heb je een account nodig bij Windows Live.
• Slideshare.net is de plek waar je je presentaties met anderen kunt delen. Er staan er al een heleboel, ook van Nederlandse komaf. Als je zelf Powerpoint gebruikt ter ondersteuning van je lessen, kun je je presentaties daar opslaan om ze te delen met je collega’s. Bij Slideshare kunnen je presentaties ook geïntegreerd worden in allerlei andere sociale netwerken of ge-embed worden in je website of weblog. Het is mogelijk Slideshare uit te proberen met de cursusaccount : gebruikersnaam: 23ovcdingen en het wachtwoord: cursus-ovc. Voor alle duidelijkheid: je kunt bij Slideshare geen presentaties maken; je kunt ze er alleen maar delen.

Bij het gebruik van dit soort tools, moet je je er wel van bewust zijn dat de documenten ergens op een centrale server worden opgeslagen. Elk bedrijf dat zo’n online tool biedt, heeft zijn eigen regels over privacy: die vind je meestal in de gebruiksovereenkomst. Maar daarmee ben je er niet: de eigenaar van de server waarop de bestanden zijn geplaatst, moet zich houden aan de wetgeving van het land waar de server staat. Die wetgeving kan bepalen dat onder bepaalde omstandigheden jouw bestanden bekeken mogen worden, waardoor je documenten misschien minder veilig zijn dan je denkt. Wel iets om over na te denken, voordat je een document opslaat.

Google Docs in het onderwijs
Docenten en vaksecties kunnen onderling documenten met elkaar delen. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om een brief, handleiding, les of presentatie die door meerdere personen wordt geschreven. Ook is het mogelijk om als docent documenten te delen met leerlingen. Bijvoorbeeld ter ondersteuning bij het schrijven van een werkstuk of verslag. Google Docs is vooral interessant als ondersteuning van een (onderdeel van een) opdracht waarbij leerlingen samenwerken.
Google Docs is onderdeel van Google Apps, een dienst die gratis (en reclamevrij) wordt aangeboden voor het onderwijs.

Handleiding voor leerlingen
Klik hier om de handleiding in een nieuwe pagina te openen of bekijk de handleiding hieronder.

Tips voor gebruik in de les
Eén van de bijzondere functionaliteiten van Google Presentations is de chatfunctie. Als je een presentatie toont kun je anderen die online zijn uitnodigen die te bekijken en te overleggen met de chatfunctie (d.m.v. de knop ‘view together‘). In deze chatfunctionaliteit kun je ook beeldmateriaal van (o.a.) Flickr en video’s van YouTube tonen door de link  in het chatvenster te plakken. Op die manier kunnen toeschouwers tijdens het vertonen van de presentatie reageren op wat ze zien met tekst en beeld. Handig als je je presentatie gebruikt om je leerlingen vragen te stellen!

Om leerlingen een eindje op weg te helpen kun je, afhankelijk van het type opdracht, de eisen die aan de opdrachtuitvoering gesteld worden als docent al een document kunnen aanmaken in Google Docs. Vanuit dit ‘voorgestructureerde’ document kunnen leerlingen dan verder werken.

N.B. Bekijk ook de algemene tips voor het maken van lessen met web 2.0 tools.

Beoordelingscriteria
Klik hier voor een overzicht van mogelijke beoordelingscriteria voor opdrachten waarin leerlingen werken met Google Docs.

Opdrachten

• Schrijf een blogpost over het werken met Google Docs.
  Geef in je post tenminste één voorbeeld van een opdracht in jouw vakgebied waarbij leerlingen gebruik maken van Google Docs. Geef aan welke voordelen dit heeft ten opzichte van het gebruik van een lokaal officepakket dat gebruikt wordt op de computer. Geef hierbij aan hoe je het werk van de leerlingen wilt beoordelen.
• Schrijf samen met één of meer collega’s een documentje in Google Docs over een les die je aan het maken bent of die je wilt geven. Zet in je blogpost een link naar het document.

Verdiepingsoefeningen

• Ga op zoek naar een diapresentatie op Slideshare over onderwijs en bespreek deze in je weblog;
• Vergelijk de mogelijkheden van Google Presentations met Slideshare. Vertel in je weblog welk van deze twee je voorkeur heeft en waarom.
• Met Google Docs kun je leerlingen samen laten werken. Samenwerkend leren kan alleen succesvol zijn als aan een aantal voorwaarden voldaan wordt:
  • Positieve wederzijdse afhankelijkheid
  • Individuele verantwoordelijkheid
  • Stimulerende, onderlinge interactie
  • Aandacht voor individuele samenwerkingsvaardigheden
  • Aandacht voor groepsprocessen
    Geef aan hoe je aan deze voorwaarden vorm wilt geven als leerlingen samen een document schrijven met Google Docs.

Achtergrondinformatie

• Twenty interesting ways to use Google Docs in the Classroom / Tom Barrett
• Idea : Docs for teachers: voorbeelden uit de schoolpraktijk, aangedragen n.a.v. een oproep door Google
• Helpcentrum voor Google Documenten
• Handleiding Google Docs (pdf), gemaakt door ROC Leiden
• Blogberichten over Google Documenten bij Trendmatcher
• De Google Docs Blog geeft nieuws en tips
• Nog meer websites over Google Documenten op Delicious

Leereenheden, gemaakt door leermateriaalarrangeurs van De OVC, waarin leerlingen gebruik maken van Google Docs

• Leereenheid voor het leergebied ‘Mens en Gezondheid’ over bestuiving, waarbij leerlingen een quiz maken met behulp van Google Forms,
• Leereenheden voor het leergebied ‘Mens en Maatschappij’:
  • Leereenheid over het Christendom in het Romeinse Rijk, waarbij leerlingen (individueel) een tekst schrijven in Google Docs.
  • Leereenheid over het ontstaan van landbouwsamenlevingen, voor het leergebied ‘Mens en Maatschappij’, waarbij leerlingen individueel een verhaal schrijven en vervolgens elkaar feedback geven met behulp van Google Docs.
  • Leereenheid over de landbouw en bio-industrie, waarbij leerlingen gezamenlijk een diapresentatie maken met behulp van Google Docs;
  • Leereenheid over Weer & Klimaat, waarbij leerlingen gezamenlijk in een document verschillende klimaattypen volgens het Köppensysteem beschrijven,
  • Leereenheid over de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog waarin leerlingen gezamenlijk in een Google Doc argumenten bedenken voor en tegen de onafhankelijkheidsoorlog.