Inleiding
Heb je ooit gehoord van RSS? Zijn de kleine, meestal oranje icoontjes op websites je ooit opgevallen? RSS maakt het voor jou als docent, als nieuwsgierig mens, een stuk eenvoudiger én efficiënter om bij te blijven op je vak- en/of interessegebied. De tijd die je gebruikt om je favoriete websites te bezoeken, kun je dankzij RSS effectiever besteden, omdat de nieuwe informatie automatisch naar je toe komt op het moment dat het echt nieuws is.

RSS staat voor “Really Simple Syndication”. Soms worden andere afkortingen gebruikt, zoals XML of RDF. Wanneer een website is voorzien van RSS, zul je doorgaans één van de symbolen zien zoals op het tijdschrift op de tekening die je hiernaast ziet. In het plaatje verderop in de tekst zie je nog veel meer RSS-ikoontjes. Je abonneert je gratis op een website door dit symbool aan te klikken (en eventueel de URL die je dan ziet in je RSS-reader te plaatsen). Je ontvangt vanaf dat moment automatisch de headlines van elk nieuw bericht dat op de website verschijnt. Dit gebeurt via zogeheten RSS feeds.

Je abonnementen houd je bij met een RSS-reader, ook wel feedreader genoemd. In die reader kun je zien op welke websites/webpagina’s je geabonneerd bent en wat er recent nieuw verschenen is op die sites. Een feedreader kun je zien als een mailbox waarin automatisch een bericht verschijnt als er op één van de sites waarop jij geabonneerd bent iets nieuws wordt gepubliceerd. Sommige feedreaders moet je installeren op je eigen p.c. maar er zijn ook online feedreaders. Een voorbeeld van zo’n online feedreader is Netvibes. Het bijzondere van een online feedreader is dat het mogelijk is je feeds te delen met anderen door ze op een openbare pagina te zetten.

RSS kun je inzetten wanneer je direct wilt worden geïnformeerd over onderwerpen die jouw specifieke interesse hebben:

• Je hebt vast wel een lijst van websites die je regelmatig, zo niet dagelijks bezoekt. Deze websites zijn wellicht belangrijk voor je, privé of voor je werk. Het bezoeken van websites kost veel tijd en is niet altijd efficiënt, zeker wanneer de nieuwswaarde laag is. RSS is een handig hulpmiddel wanneer je via deze websites geïnformeerd wilt worden over alleen die onderwerpen die jouw interesse hebben.
• Misschien ben je geabonneerd op een aantal digitale nieuwsbrieven van organisaties die voor jou belangrijk zijn. Deze nieuwsbrieven ontvang je met een bepaalde regelmaat via e-mail. Om direct het meest actuele nieuws te kunnen ontvangen over een onderwerp dat jouw specifieke interesse heeft (waarbij je dus niet te hoeft te wachten op een nieuwsbrief) kun je gebruik maken van RSS.

Hoe kun je feeds vinden die voor jou interessant zijn?

• Via (nieuwe) websites die je bezoekt
  Op steeds meer websites zul je het RSS symbool tegenkomen, maar een RSS feed wordt niet altijd aangegeven met het oranje symbool. Het kan verschillende vormen aannemen en soms zie je zelfs alleen maar een tekstuele link. Naarmate je meer feeds toevoegt, weet je beter waarop je moet letten om een RSS feed te vinden. Als je een pagina met een RSS-feed opent in je browser geeft die dat meestal met een symbooltje in of onder de adresbalk aan.
• Via een blogroll
  Een blogroll kun je beschouwen als een lijst van favorieten van een weblogger. Weblogs kunnen interessant zijn voor je vak- en/of interessegebied omdat via weblogs veel (actuele) informatie wordt uitgewisseld waarover webloggers met elkaar van gedachten wisselen c.q. in discussie gaan. Blogrolls zijn meestal in een zijmenu geplaatst op een weblog. Veel webloggers linken naar elkaar, ook om bezoek naar de eigen weblog te genereren. Een voorbeeld van weblogs met een blogroll vind je bij ‘Trendmatcher tussen ICT en onderwijs‘ (aan de rechterkant onder ‘ik kijk ook bij’) en de weblog van het ‘E-learning team ROC Aventus‘ (’leessuggesties weblogs’).Het zal je mogelijk opvallen dat alle weblogs zijn voorzien van RSS. Dankzij weblogs is RSS bekend.
• Via verzamelingen
  Hiermee worden de verzamelde RSS feeds van individuen of organisaties bedoeld. Enkele voorbeelden hiervan zijn:
  • Onderwijsnieuwsdienst: deze dienst verzamelt weblogs op het gebied van onderwijs. Je kunt je abonneren op verschillende verzamelingen, o.a. een feed met verzamelde posts uit weblogs voor het hele voortgezet onderwijs, voor alleen de onderbouw van het VO, het VMBO of de Tweede Fase, en voor verschillende vakken zoals aardrijkskunde, geschiedenis, techniek en wiskunde / rekenen.
  • het overzicht van door Kennisnet samengestelde RSS feeds
• Via je collega’s
  Vraag eens rond wie al iets met RSS doet. Misschien zijn er wel collega’s met een weblog of een Hyvespagina die je kunt volgen met RSS.
• Via zoekmachines
  Er zijn diverse zoekmachines die zich volledig hebben toegelegd op het vindbaar maken van nieuws binnen RSS feeds. Als een blogger of een nieuwsdienst iets publiceert, is het dankzij RSS vaak al binnen enkele minuten vindbaar op deze zoeksites. Voor zoekacties in het laatste nieuws is het dus slim om deze speciale zoekmachines te gebruiken. Een aantal voorbeelden zijn: 
  • Google Blogsearch: het is na een zoekactie handig de resultaten te sorteren op datum.
  • Technorati: met de zoekmachine van Technorati kun je aangeven of je wilt zoeken in alle blogs die in de index van deze zoekmachine zijn opgenomen, of alleen in blogs met een zekere mate van bekendheid (any authority, a little authority, some authority, a lot of authority).

Er zijn ook sites die nog niet voorzien zijn van een RSS-feed maar die je wel in de gaten wilt houden. In dat geval kun je gebruik maken van diensten die een RSS feed maken zodat je deze vervolgens in je RSS reader kunt plaatsen. Page2RSS is zo’n dienst. Kies bij het maken van de feed wel voor de pagina van de website waarop de nieuwsberichten staan.
Met behulp van Google Alert kun je ook een feed maken van een zoekvraag van Google. Je krijgt dan bericht als Google nieuwe pagina’s in zijn index heeft opgenomen die beantwoorden aan jouw zoekvraag.

RSS werkt pas goed, als je het lezen van de feeds opneemt in je dagelijkse routine. Vergelijk dit met het lezen van e-mail. Je kunt dat doen door je RSS programma altijd “open” te hebben staan. Het risico daarvan is dat het afleidt van je andere werkzaamheden. Daarom kan het beter zijn om je feeds te bekijken op een vast moment van de dag, bijvoorbeeld wanneer je ’s morgens je computer opstart of het laatste half uur voordat je stopt met werken.
Veel mensen zijn bang dat het bijhouden van al die feeds veel tijd kost. Dat blijkt in de praktijk vaak mee te vallen omdat RSS-readers de mogelijkheid bieden om eerst alleen de koppen te scannen. Als je daarvan slim gebruik maakt en alleen verder klikt of leest wat voor jou op dat moment relevant is dan blijft de tijd die je besteed aan het lezen van websites of weblogs beperkt. Blijf daarnaast altijd kritisch waar je je op abonneert en toets regelmatig of de ontvangen feeds nog wel zinvol voor je zijn. Als een feed niet (meer) interessant is, verwijder hem dan uit je lijst.

RSS in het onderwijs
RSS gebruik je om op de hoogte te blijven van nieuws op jouw vakgebied. Als geschiedenisdocent bijvoorbeeld wil je op de hoogte blijven van wat er op Anno.nl (”de geschiedenis van vandaag”) aan nieuwtjes verschijnt. In plaats van de site regelmatig te bezoeken, ontvang je de laatste berichten in je RSS reader. Het Genootschap Onze Taal signaleert op haar weblog nieuws en stelt kwesties aan de orde waarover gediscussieerd kan worden. De RSS van het weblog levert je de laatste updates.

Je gebruikt RSS ook om anderen te informeren als er iets gebeurt op jouw schoolwebsite, in de ELO of een weblog dat door de klas wordt bijgehouden. Daarvoor moet je voor elke pagina die je door anderen wilt laten volgen een RSS-feed aanmaken. Bij veel software, zoals bij Blogger, zit die mogelijkheid al ingebakken in de software en hoef je alleen maar aan te vinken of je de lezers van je website een feed wilt aanbieden. Maar als die mogelijkheid niet bestaat kun je je eigen feed maken met behulp van Page2RSS.

N.B. Bekijk ook de algemene tips voor het maken van lessen met web 2.0 tools.

Handleiding voor leerlingen
Klik hier om de handleiding in een nieuwe pagina te openen of bekijk de handleiding hieronder.

• Weblogs volgen via je browser
  Je kunt weblogs ook volgen door de feeds in je e-mailclient (bijv. Outlook, vanaf versie 2007) of je browser (bijv. Internet Explorer te zetten. Bij Internet Explorer werkt dat als volgt: als je op een website met een RSS-feed komt, verschijnt er een oranje RSS-icoon in de opdrachtbalk. Als je die aanklikt zie je welke feeds er op die pagina te vinden zijn: soms is dat alleen een feed van de posts; soms is er een aparte feed voor de reacties op de posts. Klik vervolgens de feed aan die je wilt bekijken.
  

  Klik het RSS-icoon aan

  Je ziet in de adresbalk het adres van de RSS-feed.

  

  RSS-kanaal in de adresbalk

  Die heb je nodig als je weblogs wilt volgen via Outlook. Hoe dat moet wordt een stukje verder uitgelegd.

  

  Klik de feed aan die je wilt volgen

• Weblogs volgen via Outlook
  Om feeds te lezen via je Outlook moet je ze toevoegen aan het RSS-kanaal van dat pakket. Klik daarvoor in Outlook op ‘Extra’, en vervolgens op ‘Accountinstellingen’. Kies nu het tabblad ‘RSS-kanalen’ en klik op ‘Nieuw’.
  
  

  RSS-kanaal toevoegen aan Outlook

Tips voor gebruik in de les
Wie leerlingen een eigen weblog laat maken zal er behoefte aan hebben om de inhoud van al die blogs op de een of andere manier bij elkaar te laten komen om te kunnen volgen wat op die blogs geschreven wordt. Vaak wordt hiervoor gebruik gemaakt van een RSS-reader zoals Netvibes. Google biedt ook mogelijkheden om bij te houden wat er op verschillende weblogs is gepost: iGoogle en Google Feedreader. iGoogle lijkt een beetje op Netvibes: per blog (of sites waar regelmatig nieuwe berichten worden geplaatst, zoals kranten, profielsites, weerberichten enz.) plaats je een blokje waarin de RSS-feeds te lezen zijn. Bij Google reader krijg je een overzicht van alle feeds waarop je je hebt geabonneerd onder elkaar. Voor zowel iGoogle als Google Reader heb je een Google account nodig.

Beoordelingscriteria
Klik hier voor een overzicht van mogelijke beoordelingscriteria voor opdrachten waarin leerlingen werken met RSS.

Opdrachten

• Neem een account bij de RSS-feader Netvibes. Ga naar de website van de Onderwijsvernieuwingscoöperatie.nl en zoek daar de RSS-feed. Klik erop en abonneer je op deze feed. Klik desgewenst hier voor uitleg hoe je dit moet doen.
• Bij Ding 1 heb je al een aantal vakgerelateerde weblogs bekeken. Teken je in op de RSS-feeds van de weblogs die je wilt volgen.
• Zoek tenminste 5 andere, voor jou relevante weblogs of websites en schrijf je daarop in.
• Schrijf een blogpost over het werken met RSS:
  • Geef een link naar een weblog op jouw vakgebied en beschrijf kort wat daar te vinden is.
  • Geef in je post tenminste één voorbeeld hoe leerlingen in jouw vakgebied gebruik kunnen maken van RSS.

Verdiepingsoefeningen

• Experimenteer met enkele van de hierboven genoemde zoektools, die je helpen om nieuwe RSS feeds te vinden op het gebied van onderwijs, je vak- en/of interessegebied
• Maak een feed van een zoekterm op je eigen vakgebied en abonneer je op de RSS-feed ervan. Wat dacht je van vaktermen, de naam van je school of wellicht je eigen naam
• Schrijf over je uitwerking een stukje op je weblog en verwijs naar je openbare pagina. Werk gedurende het 23 Dingen programma met je RSS reader door nieuwe feeds toe te voegen.
• Pas je persoonlijke RSS-reader aan aan je eigen wensen en breng orde in de stroom van informatie die je op gang gaat brengen door tabbladen aan te maken, bijv.:
  • ‘Nieuws’ (ieder dagblad heeft RSS!)
  • ‘Privé’ (Marktplaats, de weblog van een kennis, je (sport)vereniging)
  • ‘Vaknieuws’. Voeg onder elk kopje minstens drie RSS feeds toe die je aantreft op websites die je regelmatig bezoekt vanwege je vak. Wellicht tref je een RSS feed aan bij je vakorganisatie zijn, een wetenschapssite, tijdschrift of een organisatie als ‘Beter Onderwijs Nederland‘
  • ‘Onderwijs 2.0′. Bij het Ding over weblogs kies je er een aantal uit die je de vanaf nu gaat volgen door je te abonneren op de RSS-feed.

Achtergrondinformatie

• filmpje: RSS in plain English
• Dossier RSS bij “Computers in de klas”
• Wat is RSS? / M.A. Nieuwenhuis
• Maak het leven makkelijker met RSS (audio toelichting in MP3)
• Meer informatie met alternatieven voor Page2RSS vind je in dit artikel van Robin Good
• Een mooi voorbeeld wat je met Netvibes kunt doen, laat Maarten Sprenger (leerkracht in het basisonderwijs) zien op zijn openbare pagina met links voor het (basis)onderwijs

Leereenheden, gemaakt door leermateriaalarrangeurs van De OVC, waarin leerlingen gebruik maken van RSS

• Leereenheid voor H/V-leerlingen, voor het vak Duits, waarbij leerlingen gebruik maken van een RSS-dienst om op de hoogte te blijven van bijdragen aan een discussie,
• Leereenheid over vervuiling voor het leergebied ‘Mens en Maatschappij’, waarbij leerlingen informatie verzamelen door zich te abonneren op een aantal RSS-feeds.